වෙසක් සිවුපද - ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ

බුදු හාමුදුරුවන් ඉස්සර සිටින                    කොට
මං හිටියනම් එනවිට කැලයට                       දරට
වන මල් නෙලා අතුරා සිරි පතුල                    වට
වැඳ වැටෙනවා නොගොහින් ගෙට       වරුවකට

කාටත් හොරෙන් ගොඩ අරගෙන කැටය    මගේ
සිවුරක් ගෙනත් දෙනවා කහ අත්ත             වගේ
එතකොට බලත හැකි පොරවා වඩින          ර‍ඟේ
කිණිහිරි ගහක මල් හෙලවෙන වැනි       හුළ‍ඟේ

පන් උගුලන් ඇවිත් සායම් පොවා              ගෙන
තුන් ඉරි රටාවෙන් පැදුරක් වියා                 ගෙන
අම්මට තාත්තට අත ගස්සවා                     ගෙන
දෙනවා ගිහින් සැතපෙන්නට එලා             ගෙන

රාහුල පුංචි හාමුදුරුවො වඩින                  කොට
ගෙදරට වැඩමවා ගෙන සුදු වියන්                යට
කිරිබත් හදා සුවඳැල් හාලෙන්                   රස‍ට
ටික ටික වලඳවනවා ඇවිදින්                    ළඟ‍ට

ගල් පෙරළපු දවසෙ ගිජිකුළු පව්වේ             සිට
මං හිටියනම් සත පණහක් දී                      අතට
රා බොන අපේ ලොකු මාමා පිටත්          කොට
දැනමුතු කමක් කරනව දෙව්දත්              තෙරට

බුදු හාමුදුරුවන් හට බැණ වදින                   විට
මොකටද ඉතින් ඉන්නට බැරි වුණා        කොට
අම්මලා මොනවා කීවත් මොලවලා             මිට
දෙනවා චිංචි මානවිකාවගෙ                     කටට

සච්චකයාට ඇවිදින් වාදෙට                  පැන්න
සැක්කරයා මොටද ආවේ ඔර                 වන්න
දිව ඇද විරිත්තල පණ්ඩිතකම                යන්න
මල්ලියි මමයි හිටියම ඇති නිය             වන්න

මගෙ මල් පොකුරු දුටුවම ඉවසුමක්       නැතී
පොඩි පොඩි හාමුදුරුවරු මළුවේ          නැවතී
කිරි එතනා හෙටත් ගෙනැවිත් මල්       කිනිතී
දෙනවද කියා හෙමිහිට අහනවා               ඇතී


ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ -

       1913 ජූනි 19 වැනි දින රුහුණේ පුවක්දණ්ඩාවේ උපත ලැබීය. බෙලිඅත්තේ ශ්‍රී පඤ්ඤානන්ද බෞද්ධ මිශ්‍ර පාසලෙන් මුලික අධ්‍යාපනය ලබා 1924 දී පුවක්දණ්ඩාවේ පංචථූපාරාමයේ පැවිදි විය. පන්සලේ හටගත් අර්බුද සහිත වාතාවරණය නිසා කැලෑවට පලාගොස් උපැවිදි විය. කැලෑවෙන් දඹුල්ල කඩමණ්ඩියට පැමිණි ඔහු කොළඹටද, එතැනින් මීගමුවටත් අයාලේ ඇවිද ගොස් නැවතත් අඟුරුකාරමුල්ල පන්සලේ දී යළිත් පැවිදි විය.නැවතත් පැවිදි බවෙන් තොරවිය. රැස්වීමකදී අධිරාජ්‍යවාදීන්ට පරිභව කළේ යැයි ඔහුව රිමාන්ඩ් බාරයට ගැනිණි. ලංකාදීප කතෘ මණ්ඩලයට පිලිපන් ඔහු පුවත්පත් තීරු ලිපි, පද්‍ය රචනා සහ ගීත ආදිය නිර්මාණය කිරීමට උත්සුක විය. ප්‍රථම ගුවන්විදුලි නාට්‍යය වූ 'මනෝහාරී' ඔහු‍ගේ නිමැවුමකි. කෝමල රේඛා නමින් ගීත සංග්‍රහයක්ද නිමවන ලදී. කෝමල රේඛා හැරුණු කල මුද්‍රණය කරන ලද එකම කෘතිය 'ගොළු දැරිය' නම් කෙටි කතා සංග්‍රහයයි. විපත සිදුවූයේ 1964 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බර් මස 4 වැනි දින කොළඹදීය.

ඇය - 2

මෙය කියවන්නට පෙර මීට යටින් ඇති ඇය නැමති කවිය කියවා සිටින්නේනම් අගනේ යයි සිතමි.

මගෙ එළිසමය රැකගන්නට බැරිව            ගියා
මුළු හදමඬල මොහොතෙන් දියවෙලා      ගියා
හිරි වැටි ගතම සසලව වෙව්ලුවා              කියා
අද දින උදෑසන නැවතත් දුටුවා                 එයා

සඳ නැති රෑක ගගනේ කළු පැහැය            බදා
ඇගේ කළු මුහුණ දුටුවම මගේ දෑස           රුදා
ටයර් තුනක් වන් වු මස් කැදලි                   රඳා
උණු ඊයම් පතුරු මගෙ හදවතට                කිඳා

වැඳිරිය පරාදයි ඈ හා තරඟ                       වැදී‍
ඇය වැලහින්නියකි බැණ වදිනා              විටදී
ඈ හරි කපටි වෙයි හිවලා නිති                  පරදී
ඇගෙ කැත කියන්නට මට උපමාද             මදී

හදවත ගැස්සුනා දුටුවම හොර                   දෑස
වතමත වලගොඩැලි සඳ මෙන් රෑ            අහස
ඇය ඉන්නා තැනට වැදුණා වස්               දෝස
හැමටම සෙතකි ඇය නොමැතිව ගෙවු     මාස

ඇය යන විටදී තණකොළ ගස් වුවද        මැරේ
විහඟුන් ගොළු වුණා මින්දද මැරෙන       තුරේ
ඇ‍‍ඟේ කටහඬට වේලුණු කොළ බිමට     පිරේ
කෙහෙරැලි වැදී සුළඟද යයි නොමැරි       හිරේ

දුටුවම හිමිදිරියෙ මට දවසම                චොරය
දවසේ කිසිදු වැඩ කරගන්නට                බැරිය
මට මතකෙට නැ‍ඟෙයි හෝඩියේ ඇත් පොරය
ඇය එළවා දමන්නට මට කල්                 හරිය

ළඟකදි මුණ ගැසුණු මිතුරෙකු මෙමා         හට
ඔය බව කීවේ භීතියකිනි විටින්                  විට
මට සිත් වීය එය කවියෙන්               ලියන්නට
පෑනක් රැගෙන කටු ගෑවෙමි පොතක         පිට

ඇය

මගෙ එළිසමය රැකගන්නට බැරිව           ගියා
මුළු හදමඬල මොහොතෙන් ගල්වෙලා    ගියා
හිරිවැටි ගතම සසලව වෙවුලුවා               කියා
අද දින උදෑසන නැවතත් දුටුවා                 එයා

සසරේ සුපුරුදුම සෙවණැල්ලකින්           සැදී
මා තව එතනමුත් නෙත් දෙක ගියා           ඇදී
අංකුර පෙමක රැල්ලක් හදවතේ               වැදී
ඇය රුව වනනු රිසි වුව උපමාද                 මදී

ඇගෙ නිල් වරලසට යට විය මොනර      නිල
සුසිනිඳු දෙකම්මුල් නිසසල හංස              විල
ගිනියම් හිරුගෙ රත්පැහැ ගත් ඇගේ    තොල
මැණීට පින හිමිය මෙලොවට ජාත          කළ

නිශ්චල ගැඹුරු දිය කතරක් වැනි             දෑස
සුළඟද කිති කැවෙයි ඇයගෙන් ලැබ    පහස
ඇගේ සුවඳටයි මම මුළු ලෝකෙන්        ආස
ඇය නැති දාට සඳ මඬලත් නෑ              අහස

ඇය යන විටදි වනමල් ඈ දෙසට          හැරේ
විහඟුන් කිචිබිචිය නවතින             අතරතුරේ
ඈ ගිය විටදි හිරු බැස මෙනි           අවරගිරේ
එවිටයි සිහිවුණේ තවමත් යතුර          දොරේ

දුටුවම හිමිදිරියෙ මට දවසම                 සරිය‍
පුරවන්නට වීය හිත තුළ පෙම්              කවිය
ඇය හා කතා කරනට රිසි වුව               බැරිය
ඒ කිම මෙමා තුළ නැත තවමත්            ජවය

ළඟකදි මුණ ගැසුණු මිතුරෙකු මෙමා       හට
ඔය බව කීවේ උමතුවකිනි විටින්             විට
මට සිත් වීය එය කවියෙන්            ලියන්නට
පෑනක් රැගෙන කටු ගෑවෙමි පොතක       පිට

මිරිවැඩිය

පැළඳිදාම  කකුල් දෙකේ
දියපට්ටා මතුවී
බෙහෙත් පැලැස්තර දමන්න
දවස පුරා සිදුවී


සති අන්තෙදි ඔප දමන්න
අමතක වූවේ නැහැ
රාක්කෙ උඩ නුඹ තියන්න
හැමදාමත් මට බැහැ

බර වැඩි යයි නුඹ සිතුවද
නැතිනම් තරහින්ද
වැහි දිනයෙදි පය ලිස්සුවෙ
මගේම වරදින්ද

හන්දියෙ කොලු රංචුව කඩෙ
දාන් අදින සතොසින්
ඒ පැත්තට නෙත රැඳුනේ
මගෙ හිරිමල් හිත ගිහින්

ඉරිසියාවෙ මා අසීරු
කරමින් උඩ පැනලා
කැඩී ගියා මා පාදෙන්
නුඹ එහෙ මෙහෙ වීලා

හැට්ට කටුව අමුණාගෙන
මුව රතුවී තරහින්
ගෙදර එද්දි කකුල කැපී
කටුව ගැලවිලා ගිහින්

දින සති මාසය ගෙවිලා
ඉරණම කැරකීලා
අනතුරින්ම දෙපා අහිමි
වූ විට කලකිරිලා

දූවිලි රැඳි රාක්කෙ මත.
ඉඳගෙන හිනහීලා
නුඹ ඔච්චම් කරනවාද
මට වූ දේ හිතලා

මරණය

සොයා ගියෙමි
වැරදිකරු මරණයට
හැමදාම
හැමතැනම
මැරෙන නිසා
ආයුධ, වස, තොණ්ඩුව
සියල් වැරදිකර බව
පසක් විය මට
නමුත් වැරදිය එයත්
සත්‍යය
"මරණය" ලෙස
තිබීමයි වචනයක්
වැරදුණි එයත්
"ඉපදීම" යනු තවත්
වදනක් නිසා
ඉවත් කිරීම වචනය
විය එකම
පිළියම...

සුරත් තොල්

සුරත් තොලක් සිප ගත්තෙමි
ඉන් මා තොල රත් පැහැ විය.
ලේන්සුවෙන් පිස දැමුවෙමි
ලේන්සුවද රත්පැහැ විය
ග‍ඟේ දියෙන් දොවාලීමි
ග‍ඟේ දියද රත්පැහැ විය

මුහුද මැදත් වෙරළ අගත්
රත් පැහැයෙන් සිත්තම් විය

එක් රාජාලි‍යකු බිමට
ඉගිල ආපි දිය බොන්නට
උගේ ඇ‍ඟේ පියාපත්ද
එකපාරට රත්පැහැ විය.
හිරු මඬලක් අඩක් සමඟ
මුළු සඳ මඬලම සැණෙකින්
රත් පැහැයෙන් සිත්තම් විය.

     කර්තෘ ආඥාතයි. නමුත් ග්‍රීසියේ තවත් එක් කවියෙකු බව දැනගන්නට ලැබුණි. ඒ කරුණාරත්න අමරසිංහ කවියා විසින් "ජගත් කාව්‍ය නිර්මාණ" නමින් 1993  දී පළ කළ කාව්‍ය සංග්‍රහයක්  තුළ තිබීය. එය මට ලැබුණු රත්රං  ගොඩක් බඳුය. කිම්ද යත් එහි ඇති කවි අපිව තවදුරටත් සිතන්නට දෙයක් ඉතිරි කරමින් අපව ජාත්‍යන්තරයටද ගෙන යන නිසාය. ඉදිරියට  බලාපොරොත්තු වන්න.

අන්ධ කවියා - පී.බී.අල්විස් පෙරේරා

සිරුරේ දාහය සනසන නලවැල් සිසිලස ගත් බව දනිමි                      වැවේ

රත්සර හෙළැ'ඹුලු නිලුපුල් මීගඳ නැහැ පුඩු අතරින් ළයට                කැවේ

මායා සිහිනය මැද්දේ පිහිනමි එනමුදු නොදකමි එළිය                   ලොවේ

හදවත කොඳුරයි එහි සටහන් ළඟ හිඳ පිටපත් කළ හැකිද                   දුවේ

විසිතුරු සිතිවිලි අතරින් පැනයති මී මැස්සෝ ගුමු ගුමුව                        දිදී

අසරණ මා දැක අමතන විලසින් සුළඟින් තුරුපත් එකට                       වදී

වන විහඟුන්ගේ ගීතය ඉහිරෙයි විළිකුන් පලතුරු සමඟ                        බිඳී

ලෝකය පිබිදී දොඩමළු වී ඇත මා පමණක් නෙත් අඳව                      නිදී

වැව් බන්දේසිය සොබා සොඳුරි වෙත පිළිගන්වන විට ඇඹුල              තබා

පෙර මෙන් අහසේ පායන රන්හිරු වගුරන්නෙද මිණි කිරණ               පබා

වදුලේ පරඬැල් අතුළ කැදැල්ලේ තනියම පසුවන කුරුලු                   බබා

මව නැති අතරේ ''කිචි කිචි'' ගෑවේ ඉගිලෙන පිණිසයි ළඟදි            නොබා

අංකුර පහරින් ඉවුරේ පස් බිඳ ගවයෝ දිය බී යතිද                        දොළින්

කඩි පෙරහැර වැළ නොකැඩී ඇදෙතිද තවමත් නිල්තණ         බිඩැලි වලින්

දියණිය ඔබ මව මට අමතන්නිය සැඟවී හිඳ උණ පඳුරු                     තුළින්

අමුණා මල්දම් මා ගෙළ සරසනු ඈ වැළලු තැන පිපුණ                     මලින්

උණුසුම සිසිලස හඳුනමි ගුණයෙන් රෑ දාවල එක පරිදි                     ගෙවේ

කැළඹී පාවෙමි දුම් රොටුවක් මෙන් යට ගිය මතකෙහි සිහින         ලොවේ

මවගේ කටහඬ වෙනසක් නොමැතිව සැඟවී ඇත ඔබ මුවෙහි             දුවේ

ඈ දුන් රන් මල්දම හිස එපරිදි ඇද්දයි අතගා බලමි                           මුවේ

ඔබගේ මව සහ මා එක් දවසක් අවර'ඹරෙහි හිරු ගිලෙන                පැයේ

හිඳගෙන හුන් විට පුලින තලාවක ඈ විමසූවා වැතිර                         ළයේ

සැන්දෑ වෙළ පෙති පරයන තොල් ඇති දූ මැණිකක් ඔබ රිසිද          පියේ

ඇය කී වදනෙහි සැබෑව දක්නට පෙර මගෙ ‍නෙත් දෙක නැතිව       ගියේ

මදුමල් පෙතිවල සිනිඳු මොළොක් බව මවගේ අත්වල තිබුණු           එදා

ඈ නැති වූයේ ඒවා කැටිකොට පොඩි දුවගේ අත් දෙකට                   පුදා

නා රොන් වැනි මුදු කෙහෙරැලි පීරා සුවඳ අලෙව් දී පොකුරු            බෙදා

සරසන සැටි ඔබ දක්නට නොලැබී ඇතිවෙයි අඳ ඇස්වලට               රුදා

ආලය උල්පත් දෙතැනක පිපිරී මහ ගංගාවක් පරිදි                      සෙනේ

උතුරා යද්දී නැංවූ සේතුව නොදකී ඇස් දෙක සිතට                      පෙනේ

ඇයි මෙතරම් තෙත පොඩි කම්මුල්වල සුරතල් දුව අඬනවද            අනේ

දුවගේ කඳුළැලි අත ගෑවෙන විට ලේ තැවරෙන මෙන් අතට          දැනේ

පී.බී.අල්විස් පෙරේරා

ජූරිය......

මොකක්ද මේ?.. ජූරියක්,
කවුද මේ?.. මිනිස්සු,
මොනව කරනවද?... කාලෙ කනව,
කාගෙද?.... එයාලගෙම
ඒත් ..
අන්තිමට?... තීන්දුවක්!
හරිද, වැරදිද? අනේ මන්ද!......

12ක් බැලුවෙමි......

12ද බැලුවෙමි
හිතින් විඳ විඳ...
අපූරුය වදන් වැල්
ශාලාව පිරී ඉතිරි ගිය
මීයට පිඹිනු වැනි විටෙක,
සිනහවද විටෙක,
අවසාන පේළියේ බැල්කනිය මත
පුටු ඇන්ද රත් කළෙමි
පැය දෙකක් එක දිගට
කවදාවත්ම නැතිව....
එක දිගට
අපූරුව
අවසනද ඉටු විය
දුක්මුසුව...
ඉතිරි කොට හිතන්නට
බස් නැතුව
ලතවෙනකොට
පයින් ගාටනකොට
කිසි ගාණක් නැතුව
මම නැවත බැලුවෙමි
12ක් හිතින්......

නිවනු මැන අපෙ දුක

සුදු මහත්තයා ඇවිදින්
නෙක තෑගි බෝග සමගින්
නොරිසුම් බැලුම් එපා
මඟ හැර යන්න එපා

වැල් ඇඳටම සින්නවෙලා
ලෙඩ ගානේ ඉන්න අම්මා
පොඩියකට මතක් කරපන්
ඇගෙ බෙහෙත් ගැනත් හිතපන්

හරිහමන් කුලිය මලියක්
කරගන්න බැරිව සටනක්
මං ගැනත් ටිකක් හිතපන්
හිත හදාගන්න බලපන්

දීගේ ඇරුණු නංගී
ඈ පුතා සමග හැංගී
ඒ ගැන නොකරනු සද්ද
සිත බිය නොමගෙන වද්ද

සැන්දෑවේ වැහි අඳුරූ
හිල්වුන වහලේ සිදුරූ
ගෙන එන පෙර නිමිති
කල්පනා කරණු දෝනී

කොට බෙල්ල තිබෙන මූණ
දළ රැවුල ‍‍ලොකුම බඩද
නොසිතා පිට රූප
හදවත ගැන සිතපන්

මල් පීරිසි කුට්ටමට
ඉඟුරු රසැති කහට
නුඹෙ දෝතින් පිළිගන්නා
පුරුදු සිනා පාපන්

මඩේ පිපුන නෙළුම
මගෙ හැඩකාරිගෙ වරුණ
රත්තරනේ බහක දියන්
අප සැමගේ දුකම නිවන්